logo

Als redelijk eigenzinnige universitaire gemeenschap, draagt de Vrije Universiteit Brussel een aantal waarden hoog in het vaandel. Deze worden vertaald in haar kernactiviteiten onderwijs, onderzoek en maatschappelijke dienstverlening.

Eredoctoraten 2017: Break down the walls

Onder de noemer Break down the walls reikt de Vrije Universiteit Brussel dit jaar eredoctoraten uit aan geëngageerde wetenschappers die hun eigen discipline overstijgen en aan personaliteiten die in de maatschappij grenzen hebben verlegd. Op dinsdag 23 mei 2017 gaan de VUB-eredoctoraten naar de Nederlandse schrijver en ex-politicus Jan Terlouw en naar vier topwetenschappers: econome Deirdre N. McCloskey, fysicus Paul Ginsparg, arts en expert sociale geneeskunde Willem van Mechelen en socioloog Gary T. Marx. In het najaar krijgen de Italiaanse politica en activiste Emma Bonino en de inwoners van het eiland Lampedusa een eredoctoraat.

Wil je erbij zijn op 23 mei? Hier vind je meer informatie en kan je je inschrijven.

Deirdre N. McCloskey

De Amerikaanse econome Deirdre N. McCloskey (1942) is momenteel professor aan de University of Illinois at Chicago (UIC). Ze heeft het economisch onderzoek verrijkt en verbreed met nieuwe inzichten. De jongste jaren ligt haar focus op de rol die waarden en ideeën spelen in de historische ontwikkeling van markten.

“De meesten van mijn collega’s verspillen hun tijd”, stelde ze enkele jaren geleden in een interview met De Tijd. “Voor hen draait de markt alleen om vraag en aanbod en utiliteit. Maar er steekt mijns inziens ethiek in kapitalisme en kapitalisme op zijn beurt brengt morele waarden voort.”

De proximus van Deirdre McCloskey is prof. dr. Luc Hens van de faculteit Economische en Sociale Wetenschappen & Solvay Business School. Prof. Hens wijst op het belang van haar driedelig magnum opus ‘The Bourgeois Era’ (2006-2016). “Daarin benadrukt ze o.a. de grote rol van bourgeois values of burgerlijke waarden in de economie.”  

Deirdre McCloskey heette vroeger Donald.  “Mijn geslachtsverandering was zeker een extra impuls om los te komen van de zeer masculiene wereld van de economie, om er vervolgens vanop een afstand naar te kunnen kijken. Ik denk dat mijn huidige werk een synthese is van mijn hele intellectuele, persoonlijke en spirituele leven”, zei ze in De Tijd.

    

Paul Ginsparg

De Amerikaan Paul Ginsparg (1955) is een natuurkundige actief in het domein van de theoretische hoge-energiefysica (Cornell University). Maar hij is vooral bekend als de vader van het arXiv, een absolute pionier inzake open acces informatieverspreiding. Paul Ginsparg startte het arXiv in 1991. “Het betekende een ware revolutie in de overdracht van wetenschappelijke resultaten binnen de theoretische fysica”, zegt prof. Fysica Alexander Sevrin, die als proximus Ginsparg heeft voorgedragen.

In het vakgebied van Sevrin verschijnen alle papers op het arXiv vooraleer ze in reguliere wetenschappelijke tijdschriften terecht komen. De voorbije 25 jaar is het arXiv exlosief gegroeid en dominant geworden in de fysica, de sterrenkunde, de computerwetenschappen en meer en meer andere domeinen. In 2015 alleen al werden 105.000 nieuwe preprints gearchiveerd en meer dan 139 miljoen downloads geregistreerd. “Ik geloof dat weinig mensen zo’n grote impact hebben gehad op de verspreiding van wetenschappelijke resultaten als Paul Ginsparg”, stelt prof. Sevrin van de faculteit Wetenschappen en bio-ingenieurswetenschappen.

       

Willem van Mechelen

De Nederlander Willem van Mechelen (1952) is hoogleraar Sociale Geneeskunde, met focus op de bedrijfs- en sportgeneeskunde (VU Amsterdam). Hij kan prat gaan op een indrukwekkende lijst van meer dan 550 wetenschappelijke publicaties. Hij is co-auteur van een artikel in het medisch-wetenschappelijk toptijdschrift The Lancet dat enkele maanden geleden verscheen met als titel ‘The economic burden of physical inactivity’. Het artikel kon rekenen op enorme internationale media-aandacht. Het onderzoek van Willem van Mechelen heeft betrekking op  gezondheidspreventie, sportletsels (preventie en behandeling) en de socio-economische aspecten van beweging. “Willem van Mechelen is iemand die ‘vrij van vooroordelen’ een duidelijke mening heeft en durft te handelen”, stelt prof. Inspanningsfysiologie Romain Meeusen, die optreedt als proximus namens de faculteit Lichamelijke Opvoeding en Kinesitherapie.

      

Gary T. Marx

De Amerikaanse socioloog Gary T. Marx (1938) is professor emeritus van het Massachusetts Institute of Technology (MIT). Hij zorgde voor grensverleggende inzichten in het onderzoek en het denken over surveillance. Hij verwierf grote bekendheid met zijn boek ‘Undercover: Police Surveillance in America’ (1988). Proximus prof. Serge Gutwirth van de faculteit Recht en Criminologie benadrukt dat “Gary Marx absoluut de eerste was om het undercoverthema diepgravend wetenschappelijk te onderzoeken. Vandaar heeft hij zijn focus uitgebreid naar privacy en surveillance.” Vorig jaar verscheen zijn magnum opus ‘Windows Into the Soul: Surveillance and Society in an Age of High technology’. Voor Gary Marx zijn surveillance en sociale controle op zich noch goed noch slecht, het hangt af van de context en het gedrag. Marx richt zich op alle mogelijke vormen van surveillance: door de overheid, door bedrijven en organisaties, maar net zo goed tussen mensen onderling. Marx' benadering is in die zin ook vernieuwend doordat ze inductief en “bescheiden analytisch" is, en zo de aangewende nieuwe technologieën zeer ernstig neemt.

     

Jan Terlouw

Jan Terlouw (1931) staat wellicht het meest bekend als (jeugd)boekenschrijver, met klassiekers als Koning van Katoren en Oorlogswinter. Jan Terlouw groeide als kind op tijdens de tweede wereldoorlog en dat heeft een diepe indruk op hem gemaakt. 

Na zijn studie wis- en natuurkunde begon hij aan een succesvolle academische carrière. Zijn wetenschappelijke ingesteldheid heeft hem nooit meer losgelaten, ook niet in de jaren dat hij aan politiek deed, als een van de boegbeelden van de partij D66. Terlouw blijft zich eerst wetenschapper voelen, naar eigen zeggen omdat hij dat vak al uitoefende toen hij jong was en omdat zijn wetenschappelijke instelling wel het schrijven en zijn politieke carrière heeft beïnvloed, maar niet omgekeerd. 

De jongste jaren ijvert Terlouw zeer nadrukkelijk voor meer duurzaamheid en een langetermijnvisie op de klimaatproblematiek.  Zijn nieuwste boek “Het Hebzuchtgas” situeert zich helemaal in die problematiek.  In december vorig jaar deed Terlouw een aangrijpende oproep in de populaire talkshow De Wereld Draait Door, een oproep tegen de verwoesting van de aarde en voor het herstel van het vertrouwen tussen de mensen. 

Rector Caroline Pauwels is proxima van Jan Terlouw. “Hij past perfect bij het thema van onze eredoctoraten: Break down the walls. Terlouw is tegelijk wetenschapper, schrijver en (oud-)politicus. Dat is geen vanzelfsprekende combinatie, maar Terlouw slaagt erin om in alles wat hij doet een beetje politicus, schrijver en wetenschapper tegelijk te zijn.”

Emma Bonino en de inwoners van Lampedusa

De VUB reikt op woensdag 29 november een eredoctoraat uit aan de Italiaanse geëngageerde politica Emma Bonino en aan de inwoners van het eiland Lampedusa.

Emma Bonino (1948) is een van de belangrijkste figuren van het liberale radicalisme in de moderne geschiedenis van Italië. In 1994 werd Bonino Europees Commissaris. In die functie was ze bevoegd voor het vluchtelingenbeleid. Tussen 2006 en 2008 was ze minister van Europese Zaken en Internationale Handel in de regering-Prodi en tussen 2008 en 2013 vicevoorzitter van de Italiaanse Senaat. Ze lag mee aan de basis van de inwerkingtreding van het Internationaal Strafhof in Den Haag.

Emma Bonino is een activiste. Tijdens haar politieke carrière is ze meermaals in hongerstaking gegaan, o.a. voor de legalisering van abortus en voor de legalisering van euthanasie. Ze ijverde voor de afschaffing van de doodstraf en is oprichtster van No Peace Without Justice, een organisatie die ijvert voor de afschaffing van genitale verminking van vrouwen. Ze heeft zich altijd sterk ingezet voor gendergelijkheid. 

“Het is duidelijk dat Emma Bonino haar idealen bijzonder nauw aansluiten bij die van de VUB”, zegt proxima en vicerector Internationaal Beleid prof. Sonja Snacken.  De VUB wil Emma Bonino ook eren voor haar vastberaden inspanningen met betrekking tot migratie en vluchtelingen. Ook vandaag is ze nog steeds erg begaan met de vluchtelingenproblematiek.

Naast Emma Bonino krijgen ook de inwoners van Lampedusa een VUB-eredoctoraat. De jongste twee decennia zijn ongeveer 400.000 vluchtelingen op het eiland aangekomen, en spoelden duizenden drenkelingen aan op de kusten.  Dit heeft een grote impact op het leven van de inwoners van Lampedusa. Ze hebben als eilandbewoners en vissers altijd al een traditie gehad om mekaar te helpen. Hetzelfde doen ze nu voor de vluchtelingen die op Lampedusa aankomen. Een van de meest zichtbare inwoners in dit verhaal is dr. Pietro Bartolo. Hij heeft zich van in het begin ingezet om medische hulp te verstrekken aan de vluchtelingen. Hij heeft ten aanzien van de rest van Europa altijd de hulpvaardigheid van de inwoners van Lampedusa verdedigd. Dr. Bartolo zal op 29 november het eredoctoraat in ontvangst nemen namens de inwoners van Lampedusa.

Hieronder staat een overzicht van de VUB-doctores honoris causa. Sinds 2003 worden eredoctoraten toegekend op voorstel van overlegstructuren die verschillende faculteiten groeperen: de overlegstructuur Humane Wetenschappen, de overlegstructuur Exacte Wetenschappen en de overlegstructuur Medische Wetenschappen. De personen die sinds 2003 een eredoctoraat kregen zijn in de lijst hieronder ingedeeld bij de faculteit die voor hen het laudatio uitsprak.

Op voorstel van de universiteit

  • Chris VAN DEN WYNGAERT, rechter Joegoslavië-tribunaal
  • Johan Olav KOSS, stichter, voorzitter en CEO, Right to Play
  • Jacques MOERAERT (ZAK), Cartoonist
  • Herman VAN VEEN, artiest, componist, schrijver en activist
  • Simone VEIL, gewezen voorzitter van het Europees parlement, lid van de Franse Conseil Constitutionnel
  • Nawal EL SAADAWI, Egyptische schrijfster en voorvechtster van vrouwenrechten
  • Frie LEYSEN, Directeur Young Arab Theatre fund, voormalig directeur van 'De Singel' en 'KunstenFESTIVALdesarts'
  • Prof. Dr. C. REEDIJK, Hoofdbibliothecaris ’s Gravenhage
  • Dhr. H. STORCK, Cineast
  • Prof. Ir. A. JAUMOTTE (Université Libre de Bruxelles)
  • Dhr. H. PEREZ DE CUELLAR (Secretaris-Generaal van de Verenigde Naties)
  • Dhr. M. DE WILDE (journalist – BRT)
  • Dhr. G. WALSCHAP (schrijver – Brussel)
  • Dhr. P. BOULEZ (componist-dirigent, Parijs)
  • Dhr. V. LEGLEY (musicus)
  • Cdt. J.Y. COUSTEAU (oceanograaf – Parijs)
  • Dhr. Chico MENDEZE FILHO (Braziliaanse vakbondsleider)
  • Dhr. Alexci YABLOKOV (volksafgevaardigde, voorzitter comité voor ecologie, Opperste Sovjet USSR)
  • Dhr. Willy BRANDT (Gewezen kanselier Duitse Bondsrepubliek)
  • Dhr. Vaclav HAVEL (President voormalig Tsjechoslowakije)
  • Dhr. F.W. DE KLERK (Voormalig Staatspresident en huidig Vice-president Zuid-Afrika)
  • Dhr. N.R. MANDELA (President van Zuid-Africa)
  • Mevr. Anne theresa DE KEERSMAEKER (choreografe, artistiek directeur Rosas)
  • Prof. Dr. Peter PIOT (directeur Aidsbestrijdingsprogramma van de Verenigde Naties)
  • Prof. Dr. Ilya PRIGOGINE (Nobelprijs voor Scheikunde 1977)
  • Sir Peter USTINOV (Ambassadeur Unicef)
  • Mevr. Shulamit ALONI (Israëlisch advocaat en politica, activiste voor burgerrechten en gewezen minister van onderwijs en cultuur 1992-1993)
  • Prof. Dr. Hanan ASHRAWI (gewezen woordvoerster van de PLO en voormalig minister van hoger onderwijs in het Palestijne Kabinet)
  • Lord Yehudi MENUHIN (violist en strijdend humanist)
  • Prof. Dr. Sadako OGATA (Hoge commisaris voor de vluchtelingen van de Verenigde Naties)
  • Mevr. Lydia CHAGOLL (balletdanseres, choregrafe, danspedagogie, schrijfster, cineaste)
  • Toots THIELEMANS
  • Dario FO (Nobelprijs literatuur 1997)
  • Dr. Hans BLIX (chef van VN-wapeninspecteurs in Irak)
  • Daniël BARENBOIM (pianist en dirigent)
  • Richard DAWKINS (Charles Simonyi Professor of the Public Understanding of science, University of Oxford )
  • Nathan RAMET (Voorzitter Joods Museum voor Deportatie en Verzet)
  • Sonia GANDHI, voorzitster Indiase congrespartij
  • Prof. dr. Marleen TEMMERMAN (UGent)
  • Eddy MERCKX
  • Fatou BENSOUDA
  • Prof. dr. Londa SCHIEBINGER (Stanford University)
  • Francisca ANYANGO
  • Marie LEVENS
  • Lucie VAN CROMBRUGGE
  • Dr. Willy PEERS

Op voorstel van de faculteit Letteren en Wijsbegeerte

  • Prof. Dr. ALER (Amsterdam)
  • Prof. Dr. B. SLICHER VAN BATH (Amsterdam)
  • Prof. Dr. J. KAMERBEEK (Amsterdam)
  • Prof. Dr. R. POMEAU (Sorbonne)
  • Prof. Dr. J. FISHMAN (New York)
  • Prof. Dr. J. BIALOSTOCKI (Warschau)
  • Prof. Dr. V. KARAGEORGHIS (Cyprus)
  • Prof. Dr. Chr. WOLF (Berlijn)
  • Prof. Dr. G. PARKER (Illinois)
  • Mevr. AUNG SAN SUU KYI (Birma), Nobelprijs voor de Vrede 1991
  • Richard Rorty (Stanford)

Op voorstel van de overlegstructuur Humane Wetenschappen

  • Prof. dr. Noam CHOMSKY
  • Prof. dr. Wolfgang MACKIEWICZ (Freie Universität Berlin)
  • Prof. dr. Peter BURKE (Cambridge University)

Op voorstel van de faculteit Recht en Criminologie

  • Prof. Dr. J. CARBONNIER (Parijs)
  • Prof. Dr. H. MAAS (Leiden)
  • Prof. Dr. E. STEIN (Michigan)
  • Prof. Dr. G. BAUMGARTEL (Keulen)
  • Prof. Dr. E. LUYTEN (Nijmegen)
  • Prof. Dr. H. ANHUM (Amsterdam)
  • Prof. Dr. L. SOHN (Georgia)
  • Prof. Dr. P. CRAMER (Giessen)
  • Prof. Dr. Th. BUERGENTHAL (George Washington University)
  • Prof. Dr. August Cornelis 't HART (Rijksuniversiteit Leiden)

Op voorstel van de faculteit Economische, Sociale en Politieke wetenschappen

  • Prof. Dr. J. PEN (Groningen)
  • Prof. Dr. H. THEIL (Chicago)
  • Prof. Dr. B. ROY (Parijs)
  • Prof. Dr. H. MILLER (Georgia)
  • Prof. Dr. J. ZIMMERMAN (Aken)
  • Prof. Dr. J. COLEMAN (Chicago)
  • Prof. Dr. S.M. LIPSET (Stanford)
  • Prof. Dr. P. NIJKAMP (Amsterdam)
  • Prof. Dr. R. PALMER (Pennsylvania)
  • Prof. Dr. N.B. RYDER (Princeton)
  • Prof. Dr. J. STENGERS (Brussel)
  • Prof. Dr. A.H.G. RINNOOY KAN (Erasmusuniversiteit Rotterdam)
  • Prof. Dr. B.S. FREY (University of Zurich)

Op voorstel van de overlegstructuur Humane Wetenschappen

  • Prof. Dr. D. L. HOROWITZ (Duke University)

Op voorstel van de faculteit Psychologie en Educatiewetenschappen

  • Prof. Dr. J. BRUNER (Oxford)
  • Prof. Dr. K. GOTTSCHALDT (Göttingen)
  • Prof. Dr. P. ARGYLE (Oxford)
  • Prof. Dr. R. HARRE (Oxford)
  • Prof. Dr. H. MATURANA (Chili)
  • Prof. Dr. A.F. SANDERS (Amsterdam)
  • Prof. Dr. J. RISPENS (Leiden)
  • Prof. Dr. J.N. BUTCHER (Minneapolis)
  • Prof. Dr. H. DYSERINCK (Aken)
  • Prof. Dr. Th. MILLON (University of Miami)
  • Prof. Dr. S. HEGARTY (National Foundation for Educational Research, U.K.)

Op voorstel van de overlegstructuur Humane Wetenschappen

  • David Garland, New York University, School of Law
  • Bruno S. Frey, Universität Zürich, Institut für Empirische Wirtschafsforschung
  • Prof. dr. Michael POSNER, professor Psychology, Department of Psychology, University of Oregon.
  • Prof. dr. Carol GILLIGAN (New York University)

Op voorstel van de faculteit Wetenschappen

  • Prof. Dr. H. FREUDENTHAL (Utrecht)
  • Prof. Dr. R. PORTER (Oxford)
  • Prof. Dr. R. DUBELCCO (San Diego)
  • Prof. Dr. A. PELCKZYNSKI (Warschau)
  • Prof. Dr. D. MINSKY (Massachussetts)
  • Prof. Dr. P. DELIGNE (Princeton)
  • Prof. Dr. V.J. HRUBY (Arizona)
  • Prof. Dr. R. JEENER (Université Libre de Bruxelles)
  • Prof. Dr. A. RAMESH (Madras)
  • Prof. Dr. G.M. ROSENBLATT (Lawrence Berkely Laboratory)
  • Prof. Dr. G. CHARPAK (CERN Genève), Nobelprijs voor fysica 1992
  • Prof. Dr. Alan Roy FERSHT (Cambridge University, U.K.)
  • Pattie MAES (MIT Media Laboratory)

Op voorstel van de overlegstructuur Exacte Wetenschappen

  • Ad Bax, National Institute of Health, Bethesda
  • Dhr. Richard STALLMAN (voorvechter van de GNU Public License)
  • Prof. dr. Robert BROUT en prof. dr. François ENGLERT (Université Libre de Bruxelles)
  • Costas SOUKOULIS (Iowa State University, Universiteit van Kreta)
  • Cecilia JARLSKOG (Lund University

Op voorstel van de faculteit Geneeskunde en Farmacie

  • Prof. Dr. P. GAILLARD (Leiden)
  • Prof. Dr. C. HEDINGER (Zürich)
  • Prof. Dr. D. DONIACH (London)
  • Prof. Dr. J. ROBERTSON (Glasgow)
  • Prof. Dr. R. EDWARDS (Cambridge)
  • Prof. Dr. E. GARFIELD (Pennsylvania)
  • Prof. Dr. Med. Em. B. FOLKOW (Universität of Göteborg)
  • Prof. Dr. Med. Em. M.E. MULLER (Universität Berlin)
  • Prof. Dr. Med. M.G. ROSSMANN (Purdue University - West Lafayette)
  • Prof. Dr. Med. H.N. WAGNER (John Hopkins University - Baltimore)
  • Prof. Dr. D. COLLEN (Katholieke Universiteit Leuven)
  • Prof. Dr. Ralph L. STEINMAN (Rockefeller University, U.S.A.)

Op voorstel van de overlegstructuur Medische Wetenschappen

  • Prof. Dr. Daniel R. Gould, Michigan State University, College of Education, Institute for the Study of Youth SportsGeneeskunde
  • Prof. dr. Alan TROUNSON (Monash University)
  • Prof. dr. Martin RAFF, professor of Biology, Biology Departement, University College Londen
  • Prof. dr. Ronald LEVY (Stanford University)
  • Prof. Dr. Lindsay CARTER (San Diego State University)
  • Kim Clijsters
  • Prof. dr. Luigi Naldini (San Raffaele Scientific Institute)

Op voorstel van de faculteit Ingenieurswetenschappen

  • Prof. Dr. J. BESSELING (Delft)
  • Prof. Dr. K. MISLOW (Princeton)
  • Prof. Dr. P. ROWE (London)
  • Prof. Dr. O. ZIENKIEWICS (Swansea)
  • Prof. Dr. H. BRINSON (Virginia)
  • Prof. Dr. J. BAILEY (California Institute of Technology)
  • Prof. Dr. W. LEONHARD (Braunschwieg)
  • Prof. Dr. P. EYKHOFF (Technische Universiteit Eindhoven)
  • Prof. Em. Dr. Ir. J. KESTENS (Université Libre de Bruxelles)
  • Prof. Dr. B. VAN LEER (University of Michigan)
  • Prof. dr. Michel GEVERS (Université Catholique de Louvain)
  • Prof. Dr. Z. HASHIN (Universiteit van Tel-Aviv)
  • Prof. Dr. D. MILLER (Stanford University)  

Op voorstel van de overlegstructuur Exacte Wetenschappen

  • Dhr. Burt RUTAN, Lid van de National Academy of Engineering", oprichter van Scaled Composites Incorporated, California
  • Sir Patrick Stewart

Op voorstel van de faculteit Lichamelijke Opvoeding en Kinesitherapie

  • Prof. Dr. W. HOLLMAN (Keulen)
  • Prof. Dr. Med. I. CAPLAN (Universidade de Buenos Aires)
  • Prof. Dr. Em. J. DUMAZEDIER (Université René Descartes - Sorbonne, Paris)
  • Prof. Dr. J. POORTMANS (Université Libre de Bruxelles)
  • Prof. Dr. St. BLAIR (Cooper Institute for Aerobics Research in Dallas - Texas)
  • Prof. Dr. M. SOLOMONOV (Louisiana State University, New Orleans)  
  • Prof. dr. Thomas REILLY (John Moores University , Liverpool)

Op voorstel van Vesalius College

  • Prof. Dr. A. GIDDENS (University of Cambridge)

Op voorstel van Université Libre de Bruxelles

  • Sir John B. Gurdon, University of Cambridge, Gurdon Institute